Bilmukabele. Hayatımızda en az bir defa kullanmış olduğumuz, sizin için de aynısını dilerim demenin, farklı bir söylenişi. Evet “Bilmukabele”. Sen sevdiysen, ben de sevdim, sen üzüldüysen ben de üzüldüm, senin için iyi olacaksa benim için de olsun, sen de yaşa emi! demenin bir tür söylenişi. İnsanlar artık pastanın büyük dilimini yemek istiyor. Bana ne düşüyorsa, sana da o düşsün dileği, gerçekten uzak. Olağan hayatta rasyonel de değil tabi. Yine de canı gönülden kimse, karşısındaki de iyi olsun istemiyor. Kendi başına birşey gelince de, sen de yaşa gör emi diyor. Benim aklımdan farklı bir şekilde cümleler geçiyor durmadan. Bugün de bunu düşündüm. Kimse dedim, gerçekten iyisini başkasının eline tutuşturmak istemiyor. Kontrolü elimizde tuttuğumuzu sandığımız hayatımızda, direksiyonu türlü türlü yönlere kırıyoruz. Bu resmin içinde ne işim var dediğimiz yerlerde buluyoruz kendimizi. Altına yün döşeği serip yatanı da, inci tozu katılmış porselen yemek takımı kullanan da bir yolculuk yapıyor. Kimi düşüyor kalkıyor, kimi hep galip gibi duruyor. Kimse kimseye, iyi dilek temennisinde bulunmuyor. Herkes bir hayat yaşıyor. Ortak paydaları eşitlemek imkansız oluyor. Salgın döneminde de bu böyle biraz. Salgına rağmen böyle. Ancak; garip bir şekilde de benzer oldu ilk defa paydalarımız. Yine yün döşeği zor bulup seriyor altına garip ama, bir anda herşey değişebilir diye düşünüyor insan. Aynı sağlık kaygısı, bir taraftan ekmek kavgası. Bilinmez bir yazı gibi yazdım farkındayım. Salgın bizi biraz aynı, biraz apayrı kıldı. Korkular, endişeler, hastalığın bir an önce çaresinin bulunmasına yönelik temenniler ortak, ama farklılıklar da çok. Eskisi gibi olmayacak hayatımızda, yeni normal denen her neyse, içinde şöyle bir cümle de geçsin isterim. ” Senin için de iyisi olsun, dilerim olsun.”

Kadının kadına yaptığı zulmü belki de erkek kadına yapmıyordur. Bu ülkede çok korkunç, çok acayip şeyler gördük, göreceğiz de. Hem de her türlü olmaz dediğimiz garip olaylar üzerine, bir de kadının kadına uyguladığı psikolojik şiddet var. Kimse sütten çıkmış ak kaşık değildir de, ne diye bir insan aynı işyerinde kadın olduğu için kadın rekabeti içinde, zaten o da evlenmemiş, zaten onun da kocası böyle falan diye diye yaftalanır. Ya da sadece bir kadın, birinin oğlu ile evlendi diye, gelin sıfatı ile türlü türlü kötü muameleye uğrar ya da birinin anası diye zaten en fenasıdır. Erkeklerin dünyasında kadın olmak zorken, bir de üzerine kadın barbarlığı var. Cehalet ne fena bir şeydir. Senin eziyet ettiğin kadına, o da birinin evladı, birinin anası, birinin eşi diye baksak zaten, toplumdaki o biçilmiş rolleri, en kötü şekilde giymeye gerek kalmayacak. Cahil olan kötü olduğunu bile bilmiyor. Hep kendileri iyi, hep kendileri kandırılıyor, karşısındaki biçilmiş roldeki zavallı kadın bir şey bilmiyor. Zannediyor ki, kendisi pirüpak, işyerindeki kadın arkadaşı, kocasının annesi, gelini, komşusu lekeli. Bir tek kendi sütten çıkmış ak kaşık. Halbuki karşısındaki türlü dalavereler içinde. Yok öyle şey, herkese saygı duymayı öğrenmek gerek artık. Duymayanın da haddini bilmesi tesis edilmeli. Bize hep bir şeyler öğretilmiş ya! Susun dediler, bize. O ne dediğini bilmiyor, o senin büyüğün, onu mu değiştireceksin, dediler de dediler! Sen susacaksın dediler. Biz de mesajı çok net aldık, şükür. Aman keşke almasaydık. Meğerse her şeyimiz ne kadar irdelenmeye müsaitmiş. İyi yapıyorsan hele bir şeyleri. Müdür olduğum bir dönemde bile, sizin şirkette öyle bir pozisyona gerek yok da dendi, doğumda aldığım kilolarım, veremediğim kilolarım, yaptığım yemek, büyüttüğüm çocuk, hep bir eleştiri yağmuruna tutuldu. İçten içe, iyi ve mutlu olduğun görülse bile, kadın kadına zulümden geri durmadı. Zulüm birinin etinden et koparmak değil ki. Onu değersizleştirmek de demek. Artık bırakalım birbirimizin toplumsal rolü üzerinden, aldığı yahut verdiği kilosu, kocası, çocuğu, gösterdiği, sakladığı yaraları üzerinden yüklenmeye. Senin o yüklendiğin kadın var ya, benim anam, benim evladım, benim kardeşim, benim arkadaşım… İçimden geldi yazdım. Düşündüm, yazdım, düşünüp yazmak bana iyi geliyor. Bunun altında da bir çapanoğlu arayanlar, sizlere de selam olsun.

Yazabilmeyi seviyorum. Aslında duygularımı, bir olay karşısındaki tepkimi anlatabilmeyi de istiyorum. Ama bunları yapabilmek için kendimi yeteri kadar rahat ve iradeli hissetmiyorum. Bu aralar, sloganım “Susmak” üzerine. Gözümü kapadığım an, türlü türlü konular aklıma gelebiliyor. Birinin anlattığı bir durumdan pay çıkarıyorum; yazmak, fikir beyan etmek için. Bazen de haberlerde bir konu görüyorum ya da sürekli dalgalı, fırtınalı ülke gündemi benim rotamı yeni yerlere çeviriyor. İstediğim an kafamdaki dağınık cümleleri bir araya getirebilecek fırsatım olmuyor. Muhakkak çocukların başka öncelikleri oluyor. Uyku nedir bilmeyen, bana da unutturan bebek ile farklı yaşlarda 2 çocuğumla da tek başıma ilgilenme durumu beni geniş zamanlardan mahrum kılsa da, sağlığımıza her gün şükrediyorum. Çünkü bu aralar sağlıklı ve bir arada kalabilmek en önemlisi. Susmak dedim ya, bir nevi yazmaktan da mahrum kalmak. Bari ondan eksiklenmesem diyor, şimdi yaptığım gibi dayanamıyor, insanların anlamasını bekleyerek yazıyorum. Susunca herşey daha iyi sanki.
Birilerinin hayatını yaşayıp, birilerinin düşüncelerinin baskın olduğu bütünün parçası olup, kendin olmaktan vazgeçmek ya da seni zaten silip geçenlere he diyerek bildiğini okuma durumu da susmak. Aşırı uçlarda biri hiçbir zaman olmadım. Zaman geçtikçe nasıl bu kadar sıradan olduğuma da şaşırıyorum. Ortak paydalarımız ile aynı zamanda farklı olup bir arada kalabilmeyi ve özgürlüğü seviyorum. Kimsenin kimse için gözünden ateşler, ağzından köpükler çıkararak nefretle, sadece farklı düşündüğü için ötekileştirildiği bir dünya benim hayalim değildi. Çocuklarım için galiba çok geç kaldım. Düzeltmek için mücadeleye takatim yok. En azından bu aralar, şu süreçte. O yüzden susmak diyorum, susmak sizin için ne anlama geliyorsa, öylesi bir susmak…

Kaba olmak bana göre öğrenilen bir davranış. Hatta kaba olmayı da, gelenek böyle diyerek öğreniyoruz. İçten içe çok ince bir ruhun da olsa, ifade etmeyi bilmeyince, konuşmayı bilmemek de bir kabalık. İnsan, kendinin en doğrusunu bildiğini, kendinin altın oranda bir insan olduğunu düşünüyor. Çok insan böyle bence. Ben de çok nazik biri sayılmam. Öyle olmadığımı söyleyen oldu mesela. Ben de bile isteye kaba davranmam kendime göre , ancak olmuş demek. Kaba olmanın öğrenilen bir davranış olduğu fikri benim fikrim. Herhangi bir davranış bilimleri dersini üniversite sıralarında, bir defa dışında almadım. Zaten burada yazdıklarım benim incilerim, saçmalıklarım, artık ne derseniz. Mesela, sizin bir mevzunuz varsa, bir de küçük yerde yaşıyorsanız, sizin ne yapıp yapmayacağınız herkesin dilinde olabilir. Buna yapılan yorumları dinlemek ayrıca bir çıldırma sebebi iken, bunun ifade ediliş şekli insanı çileden çıkarıyor. Hatta, çoğu zaman bu resimde benim ne işim var demem de bundan. Önceden böyle konuşanları dinleyince değiştirmeye çalışırdım. Kimsenin değişmek gibi bir kaygısı olmadığını, zaten benim de bunun için çaba gösterecek bir kudretim olmadığını ancak anladım. Kendimi mümkün olduğu kadar uzak tutma gayretindeyim.
İşin garip tarafı, bu çok bilen güruhun türlü zulmü atalarından da görmesi ve bu baskıyı gelen nesile de uygulamaları. İçimden geldi yazdım, sebepsiz. Biraz gözlem, biraz serzeniş. İşte böyle.